XBRL (eXtensible Business Reporting Language) ontwikkelt zich tot een belangrijke standaard voor verslaggeving en uitwisseling van informatie met bijvoorbeeld toezichthouders of fiscale autoriteiten. Deze taal voor het standaardiseren van informatie is geen panacee voor alle kwalen op het gebied van interpretatie en vergelijkbaarheid, maar heeft wel grote potentiële voordelen in petto voor zowel de zender als de ontvanger van informatie.

XBRL standaardiseert de context van data, zowel inhoudelijk als technisch. De werking daarvan is het eenvoudigst te doorgronden aan de hand van een voorbeeld. Stel je voor dat het mogelijk is om van een pagina van een jaarrekening alle getallen af te schudden. Die losse getallen liggen op de grond en zijn dan volstrekt waardeloos: had die 25.000 nu betrekking op omzet of salariskosten? Bij welk boekjaar hoort het getal? Zijn het dollars of euro's? En stond er een voetnoot bij? Volgens welke waarderingsgrondslag is het getal bepaald? XBRL voegt dergelijke contextuele gegevens toe aan het getal. Daarmee krijgt het getal betekenis, onafhankelijk van de rapportage of de omgeving waarin het wordt gebruikt.

Context geven aan content

XBRL brengt dus content en context samen. De inhoudelijke standaardisatie houdt in dat alle data uniek zijn gelabeld en gedefinieerd. Daartoe is een zogenaamde taxonomie nodig, waarin afspraken worden vastgelegd over de context van bepaalde data. Die taxonomie kan voor het gemak worden beschouwd als een woordenboek. De technische standaardisatie wordt gerealiseerd doordat de data volgens een bepaalde opmaak worden opgeslagen in een zogenaamd 'Instance Document'. Het Instance Document en de bijbehorende Taxonomie zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden, zodat de financiële gegevens onafhankelijk van welk systeem dan ook kunnen worden ingelezen en eenduidig geïnterpreteerd.

Maatwerk

In feite maakt XBRL het mogelijk een digitaal rapport te creëren, waarvan de inhoud op maat in elk gewenste presentatie(vorm) kan worden gegoten. Het is juist deze flexibiliteit die XBRL zo veelbelovend maakt, en die onderscheidend is ten opzichte van andere uitwisselingstandaarden. Een organisatie kan het Instance Document bijvoorbeeld zelf op haar website zetten zodat analisten, toezichthouders, accountants en andere partijen naar wens de data kunnen gebruiken zonder vooraf een handmatige bewerking uit te hoeven voeren om de gegevens in te lezen en te vertalen naar hun eigen informatie standaarden.

Toezichthouders

Rapportageprocessen kunnen dan ook eenvoudiger, sneller en goedkoper, wanneer alle betrokken partijen XBRL toepassen. Zover is het nog lang niet, maar het is wel duidelijk dat met name toezichthouders hun kaarten steeds meer inzetten op deze technologie. Dat is begrijpelijk, want deze organisaties kunnen grote efficiencywinst boeken wanneer ondernemingen hun data gestandaardiseerd aanleveren. De voordelen zijn echter ook evident voor andere partijen, en eigenlijk kan XBRL nuttig zijn voor alle processen waarin informatie wordt uitgewisseld. Zo scheelt het analisten bijvoorbeeld veel handmatig werk, en hebben ook organisaties die statistische informatie (CBS en Eurostat) of fiscale aangiftes (Belastingdienst) verzamelen er veel baat bij.

NL taxonomie

De efficiencyslag is de belangrijkste reden van het starten van het Nederlands Taxonomie Project door de Ministers van Justitie en Financiën. Dit project richt zich op het vergemakkelijken van het verzamelen en aanleveren van gegevens door ondernemingen ten behoeve van financiële rapportages (zoals de jaarrekening en fiscale aangifte), maar ook ten behoeve van statistiekverplichtingen (CBS). Daarmee is een aanzienlijke reductie van administratieve lasten beoogd, en dat laat zien dat uiteindelijk iedereen - dus ook de zender van informatie - uiteindelijk gebaat is bij het gebruik van XBRL.

Verplicht

Het is goed mogelijk dat toezichthouders in de toekomst XBRL als standaard verplicht zullen stellen. Op dat moment zullen bedrijven hun rapportageproces en systemen moeten aanpassen om XBRL 'compliant' te worden. De mate waarin en de manier waarop een onderneming dat zal doen is onder meer afhankelijk van de vraag of het management alleen maar wil voldoen aan de minimale eisen van de toezichthouders, of dat zij XBRL ook wil invoeren als interne rapportagestandaard. Die laatste situatie omhelst een herziening van het volledige informatiemodel en de bijbehorende rapportageprocessen en systemen, en maakt het mogelijk de echte strategische voordelen van XBRL te benutten. Door de technische en inhoudelijke standaardisatie van XBRL kan een efficiënte gegevensuitwisseling worden gerealiseerd terwijl de betrouwbaarheid blijft gewaarborgd. XBRL geeft daarmee een kwaliteitsimpuls aan de informatievoorziening die zowel intern als extern van grote waarde is.

KPMG en XBRL

KPMG speelt een prominente rol op het gebied van XBRL. We zijn vanaf het begin betrokken geweest bij het internationale consortium dat XBRL ontwikkelt. Ook doen we mee in het Nederlandse Taxonomieproject en investeren we voortdurend in de XBRL-kennis van onze medewerkers. Vanuit deze kennis en de verschillende disciplines van onze organisatie kunnen we ondernemingen prima helpen bij het invoeren van XBRL. In de rol van adviseur helpen wij hen de juiste keuzes te maken, de definities in de taxonomie helder vast te leggen en de financiële processen voor te bereiden op de toepassing van XBRL. Tenslotte zullen we ook steeds vaker als controlerende accountant bestaande XBRL rapportages toetsen op hun correcte inhoudelijke en contextuele definities. Het thema XBRL krijgt dan ook steeds meer belangstelling bij alle grote accountantskantoren.